Category Archives: አዳዲስ ሰነዶች/የጥናት ወረቀቶች/Documents

Internationa Journal of Ethiopian and Eritrean Studies





This is a bit of history that few of us are aware of, I hope it enlightens.

So much of our history is lost to us because we often don’t write the history books, don’t film the documentaries, or don’t pass the accounts down from generation to generation.

One documentary now touring the film festival circuit, telling us to “Always Remember” is “Black Survivors of the Holocaust” (1997). Outside the U.S.., the film is entitled “Hitler’s Forgotten Victims” (Afro-Wisdom Productions). It codifies another dimension to the “Never Forget” Holocaust story–our dimension.

Did you know that in the 1920’s, there were 24,000 Blacks living in Germany,  and how many of them were eventually caught unaware by the events of the Holocaust?  Like most West European nations, Germany established colonies in Africa in the late 1800’s in what later became Togo, Cameroon, Namibia, and Tanzania. German genetic experiments began there, most notably involving prisoners taken from the 1904 Heroro Massacre that left 60,000 Africans dead, following a 4-year revolt against German colonization. After the shellacking Germany received in World War I, it was stripped of its African colonies in 1918.

As a spoil of war, the French were allowed to occupy Germany in the Rhineland–a bitter piece of real estate that has gone back and forth between the two nations for centuries. The French willfully deployed their own colonized African soldiers as the occupying force. Germans viewed this as the final insult of World War I, and soon thereafter, 92% of them voted in the Nazi party.

Hundreds of the African Rhineland-based soldiers intermarried with German women and raised their children as Black Germans. In Mein Kampf, Hitler wrote about his plans for these “Rhineland Bastards”.

When he came to power, one of his first directives was aimed at these mixed-race children. Underscoring Hitler’s obsession with racial purity, by 1937, every identified mixed-race child in the Rhineland had been forcibly sterilized, in order to prevent further “race polluting”, as Hitler termed it.   Hans Hauck, a Black Holocaust survivor and a victim of Hitler’s mandatory sterilization program, explained in the film “Hitler’s Forgotten Victims” that, when he was forced to undergo sterilization as a teenager, he was given no anesthetic.


Once he received his sterilization certificate, he was “free to go”, as long as he agreed to have no sexual relations whatsoever with Germans.

Although most Black Germans attempted to escape their fatherland, heading for France where people like Josephine Baker were steadily aiding and supporting the French Underground, many still encountered problems elsewhere.

Nations shut their doors to Germans, including the Black ones. Some Black Germans were able to eke out a living during Hitler’s reign of terror by performing in Vaudeville shows, but many Blacks, steadfast in their belief that they were German first, Black second, opted to remain in Germany.

Some fought with the Nazis (a few even became Luft waffe pilots)! Unfortunately, many Black Germans were arrested, charged with treason, and shipped in cattle cars to concentration camps.

Often these trains were so packed with people and (equipped with no bathroom facilities or food), that, after the four-day journey, box car doors were opened to piles of the dead and dying.    Once inside the concentration camps, Blacks were given the worst jobs conceivable. Some Black American soldiers, who were captured and held as prisoners of war, recounted that, while they were being starved and forced into dangerous labor (violating the Geneva Convention), they were still better off than Black German concentration camp detainees, who were forced to do the unthinkable–man the crematoriums and work in labs where genetic experiments were being conducted.

As a final sacrifice, these Blacks were killed every three months so that they would never be able to reveal the inner workings of the “Final Solution”. In every story of Black oppression, no matter how we were enslaved, shackled or beaten, we always found a way to survive and to rescue others.

As a case in point, consider Johnny Voste, a Belgian resistance fighter who was arrested in 1942 for alleged sabotage and then shipped to Dachau. One of his jobs was stacking vitamin crates.  Risking his own life, Voste distributed hundreds of vitamins to camp detainees, which saved the lives of many who were starving, weak and ill–conditions exacerbated by extreme vitamin deficiencies. His motto was “No, you can’t have my life; I will fight for it.”

According to Essex University’s Delroy Constantine-Simms, there were Black Germans who resisted Nazi Germany, such as Lari Gilges, who founded the Northwest Rann–an organization of entertainers that fought the Nazis in his home town of Dusseldorf–and who was murdered by the SS in 1933, the year that Hitler came into power. Little information remains about the numbers of Black Germans held in the camps or killed under the Nazi regime.


Some victims of the Nazi sterilization project and Black survivors of the Holocaust are still alive and telling their story in films such as “Black Survivors of the Nazi Holocaust”, but they must also speak out for justice, not just history.

Unlike Jews (in Israel and in Germany), Black Germans receive no war reparations because their German citizenship was revoked (even though they were German-born). The only pension they get is from those of us who are willing to tell the world their stories and continue their battle for recognition and compensation.

After the war, scores of Blacks who had somehow managed to survive the Nazi regime, were rounded up and tried as war criminals. Talk about the final insult! There are thousands of Black Holocaust stories, from the triangle trade, to slavery in America, to the gas ovens in Germany.

We often shy away from hearing about our historical past because so much of it is painful; however, we are in this struggle together for rights, dignity, and, yes, reparations for wrongs done to us through the centuries. We need to always remember so that we can take steps to ensure that these atrocities never happen again.

For further information, read: Destined to Witness: Growing Up Black in Nazi Germany, by Hans J. Massaquoi.


ለአእምሮየጥር 2006 / January 2014/ እትም፣ቅጽ 2 ቁጥር 6

ምኒልክ – በጎታ / Gotha

ምኒልክ- በጎታ


እንደ ዳግማዊ ምኒልክ በዓለም የተደነቀ እንደ እሳቸው ደግሞ በአንዳንድ የአገሪቱ ልጆች ዘንድ የተናቀ የአፍሪካ ንጉሥ የለም።

ደፍረው -ይህ ይገርማል- ሐውልታቸው እንዲፈርስ አዲስ አበባ ላይ አንዳንዶቹ ጠይቀዋል። ብዙዎቹም ይህ የመታሰቢያ ሐውልቱ እንዳይነካ ታግለዋል። ለምልክትም ቀለም ጥቂቶቹ ቀብተዋል።

በጀርመን አገር ጎታ በሚባለው ከተማ የመቶኛ የሙት አመታቸውን ምክንያት በማድረግና እሱንም በማስታወስ አሥራ ስድስተኛ „የውርሰ ኢትዮጵያ የሳይንስና የምርምር ጥናት ማህበር“ አመታዊ ጉባዔውን እዚያ አካሂዶ በንጉሠ ነገሥቱ በአጼ ምኒልክ ሥራና ገድላቸው ላይ ሦስት ቀን የፈጀ አተኩሮ ለእሳቸው ሰብሰባው ሰጥቶአል።

ጎታ ታሪካዊ ከተማ ናት።

እዚህ ነው የጀርመኑ የሲሻል ዲሞክራቲክ ፓርቲ የመጀመሪያውን የድርጅቱን ፕሮግራም ነድፎ ለጀርመን ሕዝብ ያስተዋወቀው።

እዚህ ነው ከአምስት መቶ አመት በፊት እነ ዶክትር ማርቲን ሉተር የፕሮቴስታንትን ሃይማኖት እንቅስቃሴ በዘመናቸው ለኩሰው ይህን እምነት ሊያስፋፉ፣ሊያራምዱት የቻሉት።

እዚሁ ነው ከሦስት መቶ ሃምሣ አመት በፊት ኢትዮጵያዊው አባ ጎርጎርዮስ እና የጀርመኑ ተወላጅ ሒዮብ ሉዶልፍ በቤተ መንግሥቱ ቅጥር ግቢ ውስጥ እንደገና የተገናኙት።

እንግዲህ እዚሁ  የቤተ-መንግሥቱ አንደኛውና ትልቁ አዳራሽ- የመስተዋትአዳራሽ ውስጥ-  ነው ከጥቅምት 11 እሰከ ጥቅምት 13 2013 ዓ.ም (እአአ) „ውርሰ ኢትዮጵያ“ የተባለው ድርጅት አሥራ ስድስተኛውን አመታዊ ጉባዔውን ጠርቶ፣ንጉሠ ነገሥቱን አጼ ምኒልክን ከሞቱ ከአንድ መቶ አመት በሁዋላ ለመጀመሪያ ጊዜ የእኝህን ትልቅ ሰው ሥራና ገድል ያስታወሰው።

ጉባዔውን የከፈቱት የከተማው ከንቲባ ሚስተር ክኑት ክሮይች እና የውርሰ ኢትዮጵያ ድርጅት የቦርዱ ሊቀመንበር ልጅ ዶ/ር አስፋ ወሰን አሥራተ ሁለቱም አንድ ላይ ሁነው እየተፈራረቁ ተራ በተራ በአደረጉት ረጅም ንግግራቸው ነው።

ወደፊት እንዲታሰብበትም ስለ የእህት ከተማዎች ጉዳይም እዚያው አብሮ ተያይዞ በልጅ ዶ/ር አስፋ ወሰን አሥራተ ይህ ሐሳብ ለከንቲባው ቀርቦ ቤቱ ውስጥ ጉዳዩ ተሰምቶአል። ጎንደርና ጎታ እህትማማቾች ቢሆኑ ከጊዜውና ከታሪኩም ጋር አብሮ ስለሚሄድ  መልካም ነው ተብሎአል።

ተራ በተራ ከዚያ በሁዋላ፣ አንድ በአንድ – ተናጋሪ ምሁራኖቹ አትራኖሱንና መድረኩን፣ዘመናዊ መግለጫ ቢመሩንም እየተቀባበሉ፣ለረጅም አመታት ብቻቸውን ተቀምጠው ከአካሄዱት ጥናቶችና ምርምሮች ለእኛ – መገመት እንደሚቻለው- ሁሉንም ሳይሆን „ቀንጥበው!“ በትንሹም ከዚያ ላይ „ቦጭቀው“ ማለት እንችላልን“…ስለ አጼ ምኒልክ ገድልና ሥራ፣ ትልቅነትም ሦስት ቀን በፈጀው ስብሰባ ላይ ምሁሮቹ ለተሳታፊ እንግዶቹ ፣ በጭብጭባ እየታጀቡ -ከደረሱበት ጥናቶቻቸው ጋር እኛን አስተዋዉቀዋል።

ረፈድ ሲል በስብሰባው ላይ ለመገኘት ያልቻሉት የታሪክ ጸሓፊውና የምሁሩ የፕሮፌሰር ባይሩ ተላ አጭር ጥናት ቤቱ ውስጥ ተነቦአል።

ጳውሎስ ኞኞን ጋዜጠኛውን እያመሰገኑ (ከላኩት ደብዳቤ ላይ እንደተሰማው) የአሜሪካኑን ጸሓፊ ሚስተር ቡርጋርድን እየጠቀሱ „…እንደ ምኒልክ በደጋፊዎቻቸው የሚደነቁ የዚያኑ ያህል ደግሞ በተቃዋሚዎቻቸው ዘንድ የሚናቁና -አሜሪካኑ እንደ አለው- እንደ እሳቸው የሚከሰሱ መሪ የለም „ ብሎ ያስቀመጠውን አመለካከት በላኩት ደብዳቤ ላይ ይህን ቃል አስቀምጠው ወደ ተነሱበት አርዕስት ፕሮፌሰር ባይሩ ዘልቀወል።

ቀደም ሲል ሌላው የታሪክ ምሁር ፕሮፌሰር ባህሩ ዘውዴም -በአቀረቡት ጥናት ላይ ተመሣሣይ ነገር በኢትዮጵያ እንደተመለከቱ እሳቸውም ወርወር  አድረገው ለመናገር በተነሱበት አርዕስት ላይ ወደፊት በተራቸው ገፍተዋል።

„አባቶቻችን በጋራ አንድ ላይ ተነስተው አደዋ ላይ ጣሊያንን ድል ያደረጉበትንና ያሸነፉበትን መቶኛ አመት አንድ ላይ በጋራ ለማክበር እንኳንመግባባት ከአንዳንዶቹ ጋር እንደ አልተቻለም“  ምሁሩ አስታውሰው „…ምኒልክ ኮትኩተው እኚህ ንጉሥ አሳድገው ወደ ከፍተኛ የሥልጣን ደረጃ ላይ ስለአደረሱአቸው፣ የዝቅተኛው መደብ ልጆች „ ፕሮፌሰር ባህሩ በአቀረቡት ጥናት ስለእነሱ በተለይ ስለ ፊታውራሪ ሐብተ ጊዮርጊስ ዲነግዴ የጦር ሚኒስትሩ ማተቱን መርጠዋል።

እግረ መንገዳቸውንም ከብዙ በጥቂቱ ስለ ራስ ጎበናም ምሁሩ ጠቅሰዋል። ሁለቱም በኢትዮጵያ ታሪክና በዘመናዊ ኢትዮጵያ አስተዳደር ምሥረታ ትልቅ ሚና እንደተጫወቱ ይህን ማን የሚያውቀው ነው።

ፊታውራር ሐብተ ጊዮርጊስ ግን በሥልጣን ሽግግሩ ዘመን ከምኒልክ ወደ ልጅ ኢያሱ፣ ከእያሱ ወደ ዘውዲቱና ወደ አጼ ኃይለሥላሴ በሰገሌም ጦርነት ጊዜ እኝህ ሰው የተጫወቱት ሚና በፕሮፌሰሩ ጥሩ ሁኖ ቀርቦአል። መለስ ብለውም „እንደዚህ ዓይነቱ አሠራር – ብልህንና አስተዋይን ሰው ማቅረብ፣ነገር የገባውንና ነገርን የሚመለከት ሰው መርጦ ወስዶ ኮትኩቶ ለከፍተኛ ኃላፊነትና ማዕርግ ማድረስ …በድሮም የኢትዮጵያ ነገሥታቶች ዘንድ ያለ የቆየ ባህል ነው።“ ብለዋል።

ኢትዮጵያን ኢትዮጵያ አደርገው ያቆዩትም እሴቶች እንደዚህ ዓይነት ተመክሮዎች ናቸው።

ስለ ምኒልክ ትልቅነትና ስለ ምኒልክ ግሩም የረቀቀ የፖለቲካ ጥበብ ፣ስለ አመራር ብልሃታቸውና ሚዛናዊ ፍርዳቸው፣ስለ አመለካከት ስልታቸውና ስለ የፖለቲካ እርምጃቸው፣ የተጠነቀቀምረጋ ያለ አካሄዳቸው -መቼም ይህ ነው የማይባል ንግግር ያደረጉት የጀርመኑ የፖለቲካ ሳይንስ አስተማሪ ፕሮፌሰር ራይነር ቴትዝላፍ የሚባሉ ሰው ናቸው።

„ከፓን አፍሪካኒዝም ማለት ከመላው የጥቁሮች ራዕያና ነጻ ዓለም ኑሮና ሕይወት ጋር አያይዘው“ ሁሉንም ተናጋሪ ቀድመው በጥወቱ ሰዓት ላይ ደህና አድርገው በአቀረቡት ሁፋቸው ላይ የምኒልክን ጉዞ መምህሩ አስቀምጠዋል።


„…ምኒልክ ለጥቁር አፍሪካ ምሁሮች ለነዚያ በቅኝ ገዢዎች የበላይነት መከራቸውን ያዩ፣ የተጨቆኑ ጥቁር ሕዝቦች፣ እነሱ ምሁሮቹ አንድ ቀን ተነስተን እናመጣለን ብለው የሚመኙትን ሓሳብ በድርጊትና በተግባር ንጉሡ በሥራ ላይ አውለው በማየታቸው እጅግ አድርገው ሁሉም በምኒልክ ሥራ ተደንቀዋል። እንዲያውም እንግሊዝ አገር በሺህ ዘጠኝ መቶ አመተ ምህረት መጀመሪያ ላይ በተካሄደው የመጀመሪያው የጥቁር ዘሮች የፓን አፍሪካ ኮንግሬስ ላይም የበላይ ጠባቂ መሪና የስብሰባው ሊቀመንበር አጤ ምኒልክን እንዲሆኑላቸው ጠይቀውም ነበር።  ንጉሡ ግን“ ፕሮፌሰሩ እንዳሉት „ሌላ ጋላፊነትና ሌላም የመንግሥት ሥራ ስለነበራቸው በስብሰባው ላይ ተገኝተው የፓን አፍሪካን ጥቁሮች ጥያቄ ሊያሟሉ አልቻሉም።“

ምኒልክና ጥንታዊው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ለተበደሉትና በጭቆና ሥር ለሚማቅቁት የዓለም  ጥቁር ሕዝቦች ትልቅ አስተዋጾ እንደ አደረጉ ዘርዝረዋል። „ኢትዮጵያን ገንብተው፣አንድ አድርገው፣አመቻችተው ለቀጣዩ ትውልድ አሳልፈው እንደሄዱም …“ አትተዋል።

„ምኒልክ ግን ብቻውን ሳይሆን ከሌሎቹ የአገሪቱ መሣፍንትና መኳንንቶች፣ ካህናትና የሃይማኖት አባቶች፣ ከዝቅተኛው ክፍል ከመጡ ከእነ ራስ ጎበናና ከእነ ፊታውራሪ ሐብተ ጊዮርጊስ፣ ከውጭ አማካሪዎቻቸውም ጋር ከእነ አልፍሬድ ኢልግ -አንዳዶቹን ለመጥቀስ እየተማካከሩ ኢትዮጵያን በጋራ ከሁሉም ጋር እንደገነቡና ወድቆ የነበረውን የኢትጵያዊነት መንፈስንም እንደገና እንዳደሱ፣ አድሰውም በዓለም ላይ ተገቢውን ቦታ እንዲይዝም እንዳደረጉ“…የተቀሩት ጠቁመዋል።

„ምኒልክን ምኒልክ እንዲሆን“ ባህሪውንም አመለካከቱንም ረጋ ያለ የፖለቲካ አካሄዱንም ጠርቦ ሞርዶ አስተካክሎ እዚያ ያደረሰውን ነገር „ከሞላ ጎደል „ ለማስረዳት መድረኩን የተረከቡት ዶ/ር አህመድ ሐሰን ናቸው።

አራት ጣቢያዎችን ጠቅሰውልናል።

አንደኛው በልጅነት ዕድሜአቸው በጠምቄ ገዳም ያሳለፉት ጊዜና ከአስተማሪያቸው ከአባ ሸዋ ዘርፍ ያገኙት ተመክሮና ትምህርት ነው።

ሁለተኛው ተማርከው በአጼ ቴዎድሮስ ችሎት እዚያ ላይ ያሳለፉት ጊዜና የቁም እሥር ዘመን ነው።

ሦስተኛው አብሮአቸው ታሥረው የነበሩት የሸዋ መሣፍንቶችና መኳንንቶች „ምክር ነው።“

የመጨረሻው ትምህርት መቅደላ ላይ የተዋወቁአቸው የአውሮፓ „ምሁሮች“ ናቸው።

ምኒልክ በእነዚህና በሌሎች ተመክሮች የኢትዮጵያ ነጻነት ጠብቆና አስከብሮ ለቀጣዩ ትውልድ አስተላልፎ ሄዶአል። „ተማረ፣አወቀ፣ነገር ገብቶታል“ የተባለው ትውልድ ደግሞ እንደምናውቀው „…በተለያዩ ፍልስፍናዎችና የአምባገነን ፖለቲካ አይዶኦሎጂዎች“ አብዶ፣ ቀላሉን …የሰበአዊና የዲሞክራሲዊ መብቶች መከበርን እንኳን፣ የነጻ-ሕብረተሰብን መመሥረትን፣ የግል ሐብትን፣ ነጻ ስብሰባና ነጻ ፕሬስን ሲቃወም  ይህን በ21 ኛው ክፍለ ዘመን በአዲስ አበባና በአሥመራ ማየቱና መሰማቱ ምንድነው።

በምኒልክ ላይ የትችት ናዳቸውን የሚወረውሩ ከአሉ፣ እራሳቸው በመጀመሪያ ኢትዮጵያን ከሚበትነው ከአምባገነን ከቴታሊቴሪያን አስተሳሰብ ማለቀቅ ይኖርባቸዋል።

 እንደዚህ ዓይነቱ አስተሳሰብ ግን – ንጉሣዊ አገዛዝንቀደሲል ፣ፈሺዝምን፣ ከእሱም ጋር ፍልስፍናው የተወለደውም እዚህ ነው- ኮምንዝምንበደንብ በያውቀው በጀርመኑ አገር  ስብሰባ ላይ እንደዚህ ዓይነቱ ትችት አልተሰማም።

ይልማ ኃይለ ሚካኤል



Human Rights Watch Ethiopia audio page Ethiopia: Political Detainees Tortured Embargoed for Release Not for Publication Until: 03:01 in Nairobi, Friday, October 18, 2013 00:01 GMT, October 18, 2013 (Nairobi, October 18, 2013) – Ethiopian authorities have subjected political detainees … Continue reading


በየቤቱ ብዙ ሰነዶች እንደአሉ መገመት ከባድ አይደለም። የተማረው ክፍል በሕብረተሰቡ ውስጥ ብዙሃኑን አይያዝ እንጂ፣የጽሑፍ ፊደል ከጥንት ጀምሮ በሚታወቀውና በሚገለገልበት በኢትዮጵያ ምድር፣ ወረቀት ላይ ሳይሰፍሩ ተረስተው የቀሩ ነገሮች አሉ ብሎ መገመት በጣም ይከብዳል። ቢያንስ በእያንዳንዱ ቤተሰብ ውስጥ ፣ የገበሬ ቤትም ቢሆን አንድ ልጅ ለቤተ-ክርስቲያን አገልጋይነት ይሰጣል። በዚያውም ያ ልጅ (ቁጥሩን በደንብ አናውቅም እንጂ)… ድቁናና ቅስና ባይቀበልም ፊደል ቢያንስ እንዲቆጥር ይደረጋል።
በጥንታዊ ገዳሞቻችን እና በየቤተክርስቲያኑ አድባራት፣ ረዥም ዕድሜ ያላቸው ጥንታዊ ጽሑፎች፣እንደ ጥንታዊው ዛፎች፣ ተደርድረው እንደሚገኙ እናውቃለን።
ዘራቸው ሌላ ቦታ የማይገኝ፣ በቅጥር ግቢው ውስጥ የቆሙትን ጥንታዊ የአገራችንን ዛፎች፣ እንኳን ከቅርቡ ከሩቁም አፋፍ ላይ ስለሆኑ በደንብ እናያቸዋለን። በሌላ በኩል መጻሕፍት፣ በየአለበት አሉ ይባላል እንጂ እነዚህ መጻሕፍት ምን እንደአዘሉ፣ ምን እንደተሸከሙ ምን ዓይነት ምስጢራዊ መልዕክቶች ለትውልዱ እንደያዙ ምንም የምናውቀው ነገር የለም።… አናውቅም።
እንደዚሁ የአገራችን ሥዕሎች፣ ድርሰቶች፣ግጥሞች፣ እራሱ የምግብ ዝግጅትና አሰራር፣ ስንት እንደሆኑ? የት እንዳሉ? በማን እጅ እንደሚገኙ- የተመዘገበ፣የተጻፈ ነገር ስለ ሌለ፣ ምንም የምናውቀው ነገር የለም። እንዲያው ብቻ „…የባላበት፣የፊውዳል፣የአቆርቋዥ…ባህል…“ ጥራዝ ነጠቆች እያሉ ሁሉን ነገር አጥላልተውት ዞር ብሎ የአገሩን ቅርስ የት ደረሰ? ምን ሆነ ብሎ የሚጠይቅ ሰው ጠፍቶአል።
በ19ኛውና በ20ኛው ክፍለ-ዘመን ብዙ ተማሪዎች ለትምህርት ወደ አውሮፓና ወደ መካከለኛው ምሥራቅ ፣ወደ ሰሜን አሜሪካም እንደሄዱ እናውቃለን። እነዚህ ሰዎች በወጣትነት ዘመናቸው ምን እንደጻፉ፣ ምን እንዳጠኑ፣ ለየትኛው የጥበብና የዕውቀት ክፍል ልባቸውንና አእምሮአቸውን ሰጥተው በዚያ እንደተሳቡ –አንዳንዶቹ በእርግጥ ጽፈዋል- ስለሌሎቹ ብዙም የምናውቀው፣ምንም ነገር የለም።
ጳውሎስ ኞኞ- ነፍሱን ይማረውና- አንዴ በርሊን መጥቶ ሲያጫውተን፣ ትልቁ ቤተ-መንግሥት ውስጥ፣ ስለ አጼ ምኒልክ ታሪክ ለመጻፍ ሰነዶች ለመሰብሰብ በደርግ ዘመን በተፈቀደለት ጊዜ ፣በቤተ-መንግሥቱ ምድር ቤቱ ውስጥ ያየውን ነገር እንደዚህ አድርጎ ተርኮልን ነበር። መዝገቦቹ ሁሉ ተበትነዋል። በእጅ የተጻፉ ወረቀቶች ጣውላው ላይ ወድቀዋል። ከውጭ ክረምት ስለሆነ የዝናብ ወሃ ይገባል። አንዳንድ ብጣሽ ወረቀቶች ወሃ ላይ ይንሳፈፋሉ።አንዲት ወረቀት ብድግ አድርጌ ስለመለከት፣የሚንስትሮች ስብሰባ ቃለ-ጉባዔ ይዘት የያዘች የንጉሡ (የቀ.ኃ.ሥ.) ማስታወሻ ነበረች። „…እምሩ ጥሩ ብሎአል።…አበበ ተሳስቶአል።…“

ደርግ ከወደቀ በሁዋላም አንዱ ያዳመጠውን እንደዚህ አድርጎ ሁኔታውን አስቀምጦታል።
ሥልጣኑን በምርጫ ሳይሆን ያኔ በጠበንጃ ለሦስት የተረከቡት ድርጅቶች ( … ሻብያም ፣ኦነግም፣ከሕዝባዊ ወያኔ ጋር አብረው አዲስ አበባ ገብተዋል) የእነሱ ወታደሮች በዚያን ጊዜ ትልቁን ቤተ-መንግሥት የሚጠብቁት ዘበኞች፣ያለ የሌለውን ጥንታዊ ሰነዶች፣ ለሻይ ጀበናቸው የከሰል ማቀጣጠያ እንዳደረጉት በርከት ያሉ ሰዎች አይተዋል።
ምክንያቱ ግልጽ ነው። አለማወቅ ብቻ ሳይሆን ያው „የአደሃሪ፣ የፊውዳል…የበዝባዣ…ታሪክ ከሚለው ጥላቻ ተነስተው ነው።“ እነዚያ የከሰል ማቀጣጠያ የሆኑ ሰነዶች ስለ ኢትዮጵያና አሜሪካ ግንኙነቶች ሊሆን ይችላል።ወይም ስለ ሌላ ጉዳይ። ግን ዛሬ ብንፈልጋቸው የማናገኛቸው ሰነዶች ናቸው።

አንድ ስለ ኢትዮጵያ ጥንታዊ ታሪክና ባህል ለረጅም አመታት ጥናት የሚያደርጉ አዛውንት፣ ፕሮፌሰር ሆህናዚ የሚባሉ ምሁር „ገንዘብ ከአለህ ኢትዮጵያ ስትወርድ ያገኘኸውን ቅርሳ ቅርስ ዝም ብለህ ግዛ፣ ወደፊት በቀላሉ የማታገኙት የአገሪቱ ንብረታችሁ እየተዘረፈ ነው“ ብለው መክረውኝ ነበር። ይህን ለማድረግ (ሮከፌለር ወይም ቢል ጌት መሆን ያስፈልጋል) የአንድ ሰው ሥራ አይደለም። ይህን ማድረግ የሚችለው መንግሥት ወይም ብዙ ሰዎች ሰብሰብ ብለው የሚያቋቁሙት „ትራንስፓረንት“ ግልጽ የሆነ አባሎቹ በየጊዜው የሚቆጣጠሩት የበጎ አድራጎት፣ የሽልማትም ድርጅት ሲመሰረት ነው። ለዚህ ደግሞ በወር አንድ ዶለርም በነፍስ ወከፍ ማዋጣቱ በቂ ነው።
ለምንድነው ይህን ጉዳይ የምናነሳው?
ለትውልድ የሚተላለፉ ጽሑፎች የት እንዳሉ አናውቅም ብለናል። የሚታወቁትም ምን እንዳዘሉ እነደዚሁ ስለእነሱ የምናውቀው ነገር የለም ብለናል። የአገራችን ሰዓሊዎች የሳሉት ሥዕሎች ተሸጠው በዓለም ዙሪያ ተበትነዋል። አንደ ቤተ መንግሥቱም ሰነዶች እነሱም አልተመዘገቡም ብለናል።
የትምህርትና ሥነ-ጥበብ ሚኒስትር ተመራቂ ተማሪዎች ብዙ ናቸው። ሥራቸው የት ገባ? የትይገኛል?… ቢያንስ በምዝገባ ሥራ አንዳንድ ነገሮችን መጀመር ይቻላል።


እንዳው ለመነሻ ያህል፣

አምባሳደር ብርሃኑ ድንቄ፣  እአአ 1965፣ ለንጉሠ፥ነገሥቱ

የጻፉትን አቤቱታ  እዚህ እትም ውስጥ  አካተነዋል።

የአምባሳደር ብርሃኑ ድንቄ ደብዳቤ ፣ ለንጉሠ፥ነገሥቱ (1965)

Berhanu Dinke

አምባሳደር ብርሃኑ ድንቄ  ለረዥም ዘመናት በአምባሳደርነት አገራቸውን ኢትዮጵያን ያገለገሉ ናቸው።

ገና ጥዋት፣ በኢትዮጵያ ሀገራችን ዛሬ የምንመለከታቸው የህዝብና የአእምሮ ትርምስ ከመድረሱ በፊት፣ ለኢትዮጵያ መልካም አስተዳደር በመመኘት ለንጉሠ፥ነገሥቱ የጻፉትን ደብዳቤ ለመዝገብና ለማገናዘብ ይሆን ዘንድ፣ ያላችሁት እንድትመለከቱት በእጅ የተጻፈውን ሰነድ አስቀምጠነዋል።

በተመሳሳይ ጉዳይ ላይ እነ ጄኔራል አብይ አበበ፣ እነ አቶ ሓዲስ ዓለማየሁ፣ እነ ልዑል አሥራተ ካሣ፣ እንደ ደጃች … ተክለ ሐዋሪያት የሰነዘሩአቸው ሐሳቦችም አሉ።

Late Ambassador Berhanu Dinka-p1

የአምባሳደር ብርሃኑ ድንቄ ደብዳቤ


አስተያየት ለመስጠት / Comments



leaimero-reg-logo © ለ አእምሮ 2005 / © Le’Aimero Copyright 2013

ሕግ፥ነክ ማስታወሻዎች / Disclaimer & Legal Statements

Le’Aimero’s Disclaimer