ኦ! … አንቺ ኢትዮጵያ !

ኦ! … አንቺ ኢትዮጵያ !

Advertisements

የፖለቲካ ቲዎሪና ታሪክ የሰጠቺው ፍርድ

እኛ ማን ነን?

ኦ!አንቺ ኢትዮጵያ !„ -በእነዚህ ቃላት ነው ትረካውን እሱ የጀመረው -„…በዓለም ታሪክ ውስጥ ያለሽን ታሪክና ቦታ በደንብ ብታውቂ ኑሮ አንቺም እንደ ጃፓኖቹ በአካባቢሽ ተፈርተሽና ተከብረሽ ትኖሪ ነበር። ግን ምን ይደረጋል ብልሃቱን በደንብ አላወቅሽበትም። ባለማወቅሽም ልጆችሽ ዛሬ በባዕድ አገር መሣቂያና መቀለጃ ሁነዋል።

እንደ ታላቁዋ ብርታኒያን ወይም እንደ ሆላንድ አንቺም ንጉሥሺን ወይም ንግሥትሽን ይዘሽ ኮርተሽ እንደ ሌሎቹ እኩል ተገቢውን ቦታሽን ይዘሽ በዓለም ላይ ልጆችሽ ሳይፈሩና ሳይዋረዱ ፊታቸውን አስመትተው መድረኩ ላይ እንደ ጓደኞቻቸው በሆኑና መድረኩ ላይ ኮርተው እነሱ በተውረገረጉልሽ ነበር።

ምን ይሆናል አይኖችሽ ሳይታወሩ ታውረው ጨልሞብሽ ይህን ነገር ነቅተሽ በጊዜው ሳታደርጊ ቀርተሽ ሁሉ ነገር ሳታስቢው ከእጅሽ አፈትልኮ አምልጦአል።

እንደ ዴንማርክና እንደ ሰውዲን እንደ ቤልጅግና እንደ ስፔንና እንደ ኖርዌይ እንደ ሉክስምበርግና …እንደ ሞሮኮ እንቺም – የለም ሳውዲና ሞሮኮን ትተሽ- እንደ የላይኖቹ ሕዝብና መንግሥታት የአንቺም ስም በጥሩ ነገር በተነሳ ነበር።

እንደ ፈረንሣይ እና አንደ አሜሪካ ኮርተሽ ፕሬዚዳንቶችሽን አንቺም አንድ ሁለት ብለሽ ብለሽ ልትመርጪ ትችይ ነበር።

ግን…ምን ይደረግ!

እንደ ጀርመንና እንደ አውስትራሊያ እንደ ኦስትሪየና እንደ ደቡብ አፍሪካ እንደ ጋና እና እንደ ኬንያ እንደ ናይጄሪያና …ቦትስዋና አንችም በነጻ -ምርጫ በየአራትና በየአምስቱ አመታት መሪዎችሽን በመረጠሽ እንደ ሸሚዝ እነሱን አንቺም በለዋወጥሽም ነበር።

ግን እንደምናየው ለዚህ አልታደልሽም ።

ወደፊትም የታደልሽ አይመስልም።

ሌላው ቀርቶ ነጻ -ጋዜጣ እና ነጻ -ፍርድ ቤት እንደ ጎረቤት አገር እንደ ኬንያ እንኳን ማቋቋም አቅቶሽ አንድም ቦታ ለወሬ የሚሆን እንዲያው ለመከራከሪያ ምንም ነገር በእጅሽ የለም።

ዜጎችሽ አለ ጸጥታ ፖሊስ ቁጥጥር አዳራሽ ተከራይተው መሰብሰብ እንኳን በገዛ አገራቸው አይችሉም። መቃወም መደገፍ መተቸት መውቀስ መደራጀት በመሬትሽ ላይ አይቻልም።

ለመሆኑ ወደሽ ነው ወይስ ተገደሽ ነው ? አንቺ – እንደ ትልቅ ቁም ነገር የመረጥሽውመንገድ- የቼጉቬራና የካስትሮ፣ የሆቺሚንና የፖልፖት፣ የማኦና የስታሊን የሌንን እና የማርክስ የሆነው?

ይህ በመሆኑም ልጆችሽ ተበጣብጠው ተናንቀው ተጨራርሰው ሞተዋል። አልቀዋል። ወይም ተበትነዋል። ወይም ደግሞ አገር ጥለው ተሰደዋል።

„ጥፋቱ የማነው ንገሪኝ? „ እያለ ይህን ነገር በዓይኑ አይቶ ወረቀት ላይ አስፍሮ ያነበበ ሰው „ ያ ! ገና በዕድሜው ወደ ሃምሳው አመት መጀመሪያ ላይ የሆነው ባህታዊ ከተረከዙ ብድግ ብሎ እየተንጠራራ ንግረኝ ጥፋቱ የማን ነው? የሚለው ጥያቄው ከአንጎሌ አልወጣ አለኝ „ ብሎ አንድ አዳራሽ ውስጥ ብዙ ሰዎችን ያጫውታል።

“ ጥፋቱ …የአስተማሪዎቹ? ወይስ …የወላጅ የአሳዳጊዋቹ ? ጥፋቱ …መካሪ ጓደኞቻቸው? ወይስ ነጮቹ? …ወይስ ደግሞ እንደሚባለው የንጉሠ-ነገሥቱ? የእሳቸው ሥርዓት?… መሣፍንቱና መኳንንቶቹ? ወይስ ጻሓፊ ትዕዛዝ አክሊሉ ሐብተውልድ ብቻቸውን? ወይስ የልጅ እንዳልካቸው መኮንን ካቢኔ? ጥፋተኛው የ…ድንበር ጠባቂ ወታደሮች? ወይስ ምንም የማያውቁ…ድንጋይ ወርዋሪ ተማሪዎች? እነሱ የለኮሱት እሳት? ለመሆኑ …ተራ ገበሬ ተጠያቂ ነው? ወይስ የሠራተኛው መደብ? እነሱ ከሆኑ -ለመሆኑ አገሪቱ ስንት ሺህ የፋብሪካ ሠራተኞች ያኔ ነበራት?“ እያለ ባህታዊው አፋቸውን ከፍተው የሚያዳምጡትን ሰዎች ይጠይቃል።

„ በአገሪቱ ውስጥ ለተካሄደው ጥፋት ተጠያቂው ለመሆኑ የመንግሥት ሠራተኞች ናቸው? ወይስ ለመሆኑ ኢትዮጵያ ከአለችበትና ከገባችበት ችግር ለመውጣት ተጠያቂው ያኔ ይንቀሳቀሱ የነበሩ ወንበዴዎች ? እነዚያ ነጻ-አውጪ ነን ባዮች…. ጀበሃና ሻቢያ ናቸው?“

„እረ ማነው? ኢትዮጵያለመበተን የተነሳው?… አረቦቹ ? ወይስ ሌላ የማናውቃቸው ውጭ ኃይሎች?… ኮሚንስት ቻይና ወይስ ኮሚኒስት ሞስኮ…? ወይስ አሜሪካና አውሮፓ? ማነው ለኢትዮጵያ እዚህ አሁን ያለችበት ደረጃ ላይ ለመድረስለማድረስ ተጠያቂው?

ደርግ ነው? ወይስ ….መኢሶንና ኢህአፓ? ወያኔና ኦነግ? ሰደድና …ወዝ? ወይስ ደግሞ የከተማ ቀበሌ? የፍርድ ሽንጎና ችሎት?

ወይስ ቀስ ብሎ ….ትንሽ ቆይቶ …. እነዚያ የአገሪቱ ካህናቱና ቀሳውስቱ?…“ ሲል አዳመጩ ሁሉ በአንድ ድምጽ „…እነሱማ ካህናቱና ቀሳውስቱ እነሱማ ምን አደረጉ? እነሱ አይደሉም … ሌሎቹ ናቸው።

…. እነ እገሌን እነ እገሌን አባ ረስተዋል። እነሱን እላይ እንደጀመሩት ይቁጠሩልን ? …ሰይጣኑ ኢትዮጵያን የለከፋት አጋንንት ያለው እዚያና እዚህ ነው…እነ አገሌ መንደር ነው እንደጀመሩት ይቁጠሩልን …እያሉ

ሲጣሩ ባህታዊው „ ታሪኩን የሚያጫውተው ጸሓፊ እንደተረከው“ … እነሱን እሳቸው በዚያ ግርግር እንዳልሰሙ ሁነው እንደገና ብድግ እያሉ ከተረከዛቸው እየተንጠራሩ -እሱ እንደ ተረከው- እጆቻቹን ዘርግተው „ ….አይ ኢትዮጵያ! አላወቅሽበትም እንጂ -የምዕራቡ ዓለም ገና አሕዛብ በነበረበት ዘመን አውሮፓና አሜሪካ ማለታቸው ነው- አንቺ በዓለም ላይ የመጀመሪያው የክርስቲያን መንግሥት የተመሠረተበት የተቀደሽ አገርና መንግሥት ነበረሽ። …. ታሪክሽን ግን አንቺ በደንብ አታውቂም። ለመሆኑ ታውቂ አለሽ? ከሜካና ከመዲና ውጭ አንቺ የመጀመሪያው የነቢዩ መሐመድ ተከታይ ስደተኞች አስተናጋጅ አገር እንደ ነበርሽ? „

ከተቦጫጨቀው ወረቀት ላይ እዚያው ላይ ቀጥሎ እያነበበ:-

“….በስደት ዘመናቸው ዮሴፍ ቅድስት ማሪያምና ክርስቶስ በመሬትሽ ላይ ተሰደው ኑሮዋል።ለመሆኑ ይህን ታውቃላችሁ? ይህን አስተማሪዎቻችሁ አስተምረዋችሁዋል? …. ከዚያ በፊት የሙሴ ጽላት ታቦቱ ወደ እንቺ ቤት – ወደ ውድ እናቴ ገብቶአል።….ለግሪክ ፍልስፍና ለሮም ሕግጋት ለፋርስ አኗኗር ዘይቤ አንቺ አዲስ አይደለሽም።

classical-Ethiopia-sml

አባቶችሽ መርከብ ሠርተው ባህር አቋርጠው በህንድ ውቂያኖስ ላይ ተንሳፈው ወደ ላይ ወደ ታች ተዘዋውረው አካባቢውን ተቆጣጥረው እንደ ፈለጉት ይወጡ እንደ ፈለጉት ይገቡ ነበር።ያ ዛሬ አትላንቲክ ውቅያኖስ ተብሎ የሚጠራው ባህር ስሙታውቃላችሁ?ይህን ስሙየህንድ ውቅያኖስ እንደሚባለው የኢትዮጵያ ውቅያኖስ ነበር“ እያለ ያ ባህታዊ አረፋ እየደፈቀ እጁን እየመተረ – ሁኔታውን የዘገበው ሰው እንደአለው- አዳማጮቹን ይቆጣል።ዓይኑን ጎልጉሎ ያፈጣል። ቀስ እያለም አየሩን እየሳበ የተቻለውን ከዕውቀቱ እያካፈለ ለሚሰሙት ያስተምራል ።

ቀጥሎም ይህ በቢጫ ቀሚሱ ላይ ተመሣሣይ ነጠላውንና የደረበው ባህታዊ „ …እናት አገራችሁ በዓለም ላይ ትልቁን ሰማይ ጠቀስ ሐውልት ሰርታላች። ምድር ወርደው መሬት ቆፍረው ድንጋይ ፈልፍለው አባቶቻችሁ አዲሱን ኢየሩሳሌም ቆርቁራዋል።

ያ ሁሉ ጥበብ ያ ሁሉ ዕውቀት ያ ሁሉ የመኖር ብልሃት የአስተዳደር ዘይቤ አሁን የት ገባ? ምን አደፈረሰው? አላወቅሽበትም እንጅ አንቺም ኢትዮጵያ… „ ሰውዬው እዚህ ላይ አቀራረቡን በየጊዜው አድማጩ በአላሰበበትና በአልገመተበት ሰዓት ይቀያይረዋል- „እንደሌሎቹ መንግሥታትና ሕዝብ ልጆችሽ ከመራባቸው በፊት ብድግ ብለሽ ሽንጡን ከደቡብ አሜሪካ ከአርጀንቲና ታላቅና ታናሹን ከብራዚል ማንጎና አናናሱን የወይን ፍሬውንና ጽጌረዳውከቺሊ ከኮሎምቢያ ከኬንያና ከደቡብ አፍሪካና ከካሜሩን እንቺም ብታውቂበት ማምጣት ትችያለሽ።

ወረድ ብለሽ ወርቅና አልማዙን የዝሆን ጥርሱን መዳቡን ከኮንጎ፣ ነዳጅ ዘይት ከሱዳን ከአንጎላና ከጋና ….“ እያለ ሲቆጥር „ ተመልከት ተመልከት ይህን ፊውዳል ርዝራዥ„ ምን አለ? ሰማኸው ምን እንዳለ?… ከኮንጎ እና ከኬንያ ከ…ደቡብ አፍሪካ …ከአርጀንቲና ሽንጥና አልማዝ እናስገብር አለ…“ አያሉ አንዳንድ ወጣት ልጆች ሲጮሁበት፣ሌሎቹ „….አባ ይቀጥሉ፣ዝም ብለው ይቀጥሉ…“ የሚል ድምጽ ተሰማ።

„…ነዳጅ ዘይት ከሳውዲ ከኢራንና ሊቢያ …“ የሚለው ቃል ሲሰማ ሰው ሁሉ ደስ ብሎት – ጸሓፊው እንደ ዘገበው „…ቅልጥ ያለ ጭብጨባ በገዳሙ ውስጥ ተሰማ።“

ያለነው እሱ ጸሓፊው እንዳ አጫወተው ኢትዮጵያ ውስጥ ከአሉት በሺህ ከሚቆጠሩት አድባራትና ገዳማት ከአንዱ አጥር ግቢ ውስጥ ነው። „… የወይን ጠጅ ከጣሊያን አገር „ ሲል ደግሞ ልክ „ሳውዲ ብሎ እላይ ኢ… ኢራን „ ሳይል እንደተቋረጠው እንደገና አሁንም ልጁ እንደተረከው „ጣሊያን „ የሚባለው ቃል ሲሰማ በጭብጨባ „ የወይን ጠጅ ለኢትዮጵያ ከፈረንሣይ ሳይባልና ሳይጨመርበት“ እዚያው ላይ ይቋረጣል ።

ባህታዊው የወይራ ዘይት „…ከግሪክና ከቱኒዚያ መኪና ከጀርመን፣ ከአሜሪካና ከጃፓን…“ እያለ ሲቆጥር „እኛም መኪና መሥራት እንችላለን „ የሚለው መዝሙር የሰውዬውን ንግግር ማጀብልጁ እንደጻፈው ማጀብ ይጀምራል።

„…ግን ምን ይደረግ አንዲት አጥንት“ – ይህ ለሰሚው ሁሉ ኃይለኛ ቃል ነው -„…ሆን ተብሎ ተጠንቶ እንዲጣልባቸው፣ እንደተጣለላቸው የመንደር ውሾች ልጆቹዋ እንዲጣሉበት ያን!… „ ባህታዊው እዚህ ላይ ነገር የገባው ይመስላል-የሰውን ልጆች ሁሉ ከአላወቁበት የሚያበጣብጠውን የዘር ጥያቄንየነገሮች ሁሉ እምብርት አድረጎ የሚያየውን ትምህርት- „…እናውቃልን ለሚሉት ወጣት የኢትዮጵያ ልጆች አስጨብጠው በነገር አሳክረው ለቀቁአቸው …“ ልጁ እንደዘገበው ሰባኪው ባህታዊው ይላል።

በዚህቺ ደቂቃ ይህ ተሰምቶ ሳያልቅ ደወል ተደውሎ ታቦቱ ወደ ጥምቀት ወንዝ ለመውረድ ከመቅደሱ ይወጣል።

ሁካታና ግርግር ጩኸትና እልልታ ቅጥር ጊቢው ውስጥ ይሰማል። ገዳሙ ሁል ጊዜ ምን እንደሆን አይታወቅም ታቦት ሲወጣ እንዳለ ይንቀጠቀጣል።

ታቦቱን የተሸከሙ ቄስ ከነጃንጥላው ዞር ሲሉ ህዝቡ ሆ ብሎ መሬት ላይ ወድቆ አፈሩን ሣሩን ድንጋዩን ተሳልሞ …በበራ ዓይኑ ከወደቀበት ይነሳል።…ያኔ እልልታው ይቀጣል።ከበሮው ይደቆሳል።ትናንሽ ልጆች ተደናግጠው ይሁን ደስ ብሎቸው ይጮኻለሁ። ጽናጽሉ አለ። እጣኑ። አልፎ አልፎ ጠበንጃ የያዙት ይተኩሳሉ።የባሩድ ሽታም አፍንጫ ይመታል። „እኔን ሁለት የተለያዩ የከበሮው ድምጽ የሚሰጡ ድምጾች ምን እንደሆን አይታወቅም ስሰማ ልቤ ደስ ይለዋል። እንቢልታውና መለከቱ ዋሽንቱና ማሲንቆው…ዝማሬውና ሽብሸባው…ይህ ሁሉ ሌላ ዓለም ውስጥ „ ጸሓፊው እንዳለው „እምነት እንኳን የሌለውን ሰው ጎትቶ ይከታል።“

timket-festival-ethiopia

ከግቢው ወጥተው ትንሽ እንደተራመዱ ሁለት ሦስት ታቦቶች አንድ መገናኛ መንገድ ላይ ይገናኛሉ።

እንደገና ሁሉም ነገር በሦስት እጥፍ ቅድም እንደታየው (አቤት! አቤት!)በበለጠ ይቀልጣል ። „ይህ ነው ኢትዮጵያን“ ልጁ እንደጻፈው“ ለብዙ መቶ አመታትና ዘመናት ለሺህና ሁለት ሺህ አመታት አንድ አድረጎ -ይህን መቀበል የማይፈልጉ አሉ- ያቆያት።“

አዳማጮቹን ስለ አገኘ ባህታዊው በታየው ግርግር ፈጽሞ ሳይረበሽ ቀጥሎበት ኑሮሌላ አህጉር ጭልጥ ብሎ ገብቶአል። በመካከሉ በጀመረበት ንግግሩ አንዳንድ አገሮችን ነካክቶ አሜሪካንና ሕንድ ላይ ደርሶአል። ቻይናና ሩሲያንም ዋዘኛ ሰው አይደለም በዚያች አጭር ጊዜ ዳስሶአል።

„…ሕንድን ከውስጥ ገብቶ ለመበተን፣ ቻይናና ሩሲያን ለመገልበጥ አውሮፓን እንደ ዶሮ ለመገነጣጠል ታላቁዋ ብሪታንንያንና ትልቁን አሜሪካንን“ ባህታዊው እንዳለው „ እንደ ኢትዮጵያ እነሱ ውስጥ ገብቶ ለመበተን፣ ምን ማድረግ ያስፈልጋል ? እስቲ ንገሩኝ ?“ ብሎ ወጣቱንም አዛውንቱንም የደከሙ ባልቴቶችንም አንድ ላይ ጨፍልቆ አድማጮቹን ሁሉ እያፈጠጠ ይጠይቃል።

„ቀላል ነው!…“ ብሎ እራሱ መልስ ለመስጠትም እንደገና ከሌላ ቦታ ተንደድሮ ይነሳል።

„… በዘር ወንደሞቼና እህቶቼ!.. በቆዳ ቀልም ሐብት በአለውና በሌለው በመደብ በሃይማኖት በዕድሜ በጾታ ወንድና ሴት እያልክ፣ ጥቁርና ነጭ ክልስና መጤ ኑዋሪውንና የቆየውን … በተለይ የአሜሪካኑን ዜጋማ አንተማ ጣሊያን ነህ።አንተ ደግሞ ዘርህ ጀርመን ነው። አንተ እንግሊዝ… ፈረንሣይ ናይጄሪያ ስፔን ፖርቱጋል አማራ ጉራጌ ትግሬ ሐማሴን ኦሮሞ ጋናዊ አረብ አሜሪካዊ እያልክ…ሆላንድ እና ስውዲን ግሪክንና አርመንን ዝም ብለህ ከፋፍለህ፣ ከቻልክ ሜክሲኮን ድንበርህን አስመልስ ብራዚልን ተሰባሰብ እያልክ…“ ሰውዬው የአሜሪካኖችን ታሪክ የሚያውቅ ይመስላል- „ ልታበጣብጣቸው (የሚሰማህ የለም እንጅ) እነሱን እኛ ከመሬት ተነስተን እንደተበጣበጥነው በቀላሉ እነሱንም -የሚሰማህ የለም እንጅ – ቀስ ብለህ ልትበትናቸው ትችላለህ…“

„የሚሰማ „ ዕውነትም ሰውዬው እንዳለው እንደዚህ ዓይነቱን ምክርና ዕብደት አሜሪካን አገር ዱሮም ቢሆን አሁንም የለምየለም ። እርግጥ አንድ ጊዜ ደቡቦቹ እንገንጠል ብለው የእርስ በእርስ ጦርነት ተከፍቶ የአሜሪካ አንድነት በደም መፍሰስ ተመልሶአል።

መብቱ ተጠብቆለት እያለ ምን አቅብጦት ነው ነጻ የሆነውን የጋራ ቤቱን ከመሬት ተነስቶ ቆዳዬ ዘሬ መልኬና ሐብቴ እያለ እንደ ዕብድ የሞቀ ቤቱን የሚያፈርሰው? እንነሳ የሚሉትን ሕጉም አይለቀውም። ይቀጠዋል እንጂ አይፈቅድለትም።

„…አረቦቹንም ከአወክበት“ ባህታዊው እንደአለው „እነሱንም ብደግ ብለህ እንደ ክርታስ ቤት ልትበትነው ትችላለህ። አረብና ጥቁር አፍሪካ እያልክ ቱርክና ኩርድ ሦሪያና ፋርስ፣ ሽኢትና ሱኒት ዋህቢና ታሊባን…እያልክ እየከፋፈልክና እየሰነጣጠክ -ይህ ምን ያደርጋል እግዚአብሔር አይቀበለውም – እነሱንም እርስ በእራሳቸው በቀላሉ አጋጭተህ…ልታጋጫቸውም ትችላለህትበትናቸዋለህ።“

ለቻይና ለሕንድ እንደ ባህላቸውና እንደ ሥርዓታቸው ባህታዊው እነዚህ አገሮች ከአንድ እንጨት ተፈልጠው ስለአልወጡ እነሱንም የሚያበያብጥ ቲዎሪ የተከታተለው ልጅ እንዳለው በኪሱ አለው። በተለይ ሕንድን ትልቁንና ትንሹን ሰው በአገሪቱ ውስጥ በሚለየው „በካስት የንቀትና የክብር ሥርዓታቸው „ እሱ ጸሓፊው እንዳዳመጠው በቀላሉ መበታተን – እዚያም የሚያዳምጥ ሰው ከተገኘ ግን እንደዚህ ዓይነት ሞኝ ሰው በቀላሉ አይገኝም እንጂ– እነሱንም አባ እንዳሉት መበታተን ትችላለህ።

ባህታዊው በዚህ የሰበካ ዘዴው ቆየት ብሎ „…ኢትዮጵያም ከአወቀችበት ዓለምን በታትና እሱዋ እንደፈለገችው እነሱን ልትገዛቸው ትችላለች። ግን አንተ ሞኝ በመሆንህእንኳን ይህን ለማድረግ ይህን ለማሰብ ቀርቶ የእራስህን ነፍስ ለማዳን የማትችልበት ደረጃ ደርሰኻል። …አስብበት“ እያለ ወጣቱን ትውልድ በንቀት ዓይን ይቆጣል። በመሐከሉ ትንሽ ቆየት ብሎ„…ለመሆኑ አንተ ማን ነህ?“ የሚሉ የመንግሥት ወታደሮች ብቅ ይሉበታል።

„ምንድነው የምታወራው? ምንድ ነው የምትቀሰቅሰው?…“ ይሉታል ።

ሳይፈራ ጸሓፊው እንደ ዘገበው ባህታዊው „….እኔ የማወራው ስለ ሌላ ነገር ሳይሆን በዓይነህ ስለምታየው የኢትዮጵያ ሁኔታ ነው!“ ብሎ በጠያቂዎቹ ላይ አፍጦ ይጮኻል። አንዳንድ አዳመጮች ፈርተው ዞር ይላሉ። እሱ ግን እንዳፈጠጠ እዚያው ቆሞ ይቀራል።lalibela-ethiopia-main

ታሪኩ በዚህ አያልቅም።

ባህታዊው ወታደሮቹ ላይ ይወርድባቸዋል። በምድር ብቻ ሳይሆን በምትሰሩት ሥራ ሰማይ ቤትም ትጠየቁበታላችሁ። ለነፍሳችሁ ራሩ ። ቶሎብላችሁ ንሰሓ ግቡ አለበለዚያ ሲኦል ያጠብቃችሁዋል። እናንተም ልጆቻችሁም ልጆች ከሌላችሁ ዘመዶቻችሁ ይቀሰፋሉ። ወየው ለእናንተ ብሎ መስቀሉን ይዞ ወደ ማስፈራራቱ ይዘልቃል።

ከአንድ ሰዓት በላይ በፈጀው ሰበካው በሁዋላ -ጸሓፊው የተቦጫጨቀ ደብተሩን እያገላበጠ እንደ አተተው- ባህታዊው በላቡ ታጥቦ የደከመ ይመስላል። ፈገግታ በፊቱ ላይ ስለሚታይ ይህ ግን አይታወቅበትም። ንጹሕ ልብ ያለው ይመስላል። ነጭ ጥርሱግራጫ ጢሙረጅሙና የተጎነጎነ ጠጉሩ ሞላ ያለ ድምጹ ከቢጫ ቀሚሱ ጋር ራስ ተፈሪያንን ያስመስለዋል።

„…መስቀል ኃይል ነው።መስቀል መድሓኒት ነው።…መስቀል ያድናል እያለ „ ልጁ እንደዘገበው ባህታዊው ሲሰብክ „ ለእርድ የሚነዱ ምን የመሰሉ ቀይና ነጭ ጥቁርና ቡራቡሬ ከብቶች ጨርቅ ለብሰው ከአራጆቻቸው ጋር ወደ ታች ወደ ጠበሉና ወደ ወንዙ ሕዝቡንና ታቦቱን ተከትለው ይወርዳሉ። በዚያን ሰዓት ነው ጎረምሶችም ቆነጃጅት ኮረዳዎችን ተከትለው አየህ ጥርሱዋን አየህ ዓይኑዋን ተረከዙዋማ …እያሉ እየሳቁና እየተሳሳቁ፣ልጃገረዶቹ እየተሽኮረመሙ -ሕይወት እንደዚህ ናት – ቁልቁል እነሱም ይወርዳሉ።

ለዕርድ የሚቀርቡት በጎቹና ፍየሎቹ ነገ ይከተላሉ አዛውንቶቹ ሲሉ „…እንደ ነቀርሳ አገራችን ገብቶ ያቺን አገር የበተናት የዚያ የስታሊን ድርሰት የዚያ የሌኒን ሁለት ታክቲክ…እያለ ባህታዊው – ስለምን እንደሚያወራ ያውቃል- እጁን ወደ ላይ ዘርግቶ የሚራገመው ድምጹ እንደ ገደል ማሚቶ እዚያ ቅጥር ግቢ ውስጥ ያስተጋባ ነበር…“

በሁዋላ ስለ ሰውዬው ተጣርቶ ስሰማ ይህ ሰው ባህታዊ ከመሆኑ በፊት በአሜሪካን አገር ቲዎሎጂና ፍልስፍና ተምሮ የዚህች ዓለም ነገር በቃኝ ብሎ መንኖ አገሩ የገባና በየገዳሙ ተንከራቶ በመጨረሻው የመነኮሰ ግን ደግሞ ላስተምር ብሎ የተነሳ ሰው ነው ብለው አጫውተውኛል።

የተነሱት ነጥቦች እዚያ ገዳም ውስጥ ትክክለኛ ናቸው። ግን ባህታዊው ያለነሱአቸውም አብይ ነጥቦችም አሉ።

ቤተ ክርስቲያናችን እነ መንግሥቱ ኃይለ ማሪያም „ሥር-ነቀል ለውጥ„ ብለው በቆየው የኢትዮጵያ ባህልና ታሪክ በእራሱዋ በቤተ ክርስቲያኑና በቤተ ክህነቱ ላይ ሲነሱ -ቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን ምንነገር አልተናገረችም።

ግፍ ሲሰራበደል በአገሪቱ ሲነግስድህነት ሲስፋፋ ሕግ ሲጓደል ቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን በአለፉት ዘመናት ሆነ አሁንም ምንም ሆነምን ነገር ቢመጣ፣በይፋ ስታድምጹዋን አላሰማችም።

ቅድስት ቤክርስቲያናችን አልን እንጅ ሌሎች ቅዱሳን የሃይማኖት ተቋማትና ዘርፎችም እነሱም ደፍረው ሁል ጊዜ ድምጻቸውን ሲያሰሙ አልተሰሙም።

ምናልባት ጭቆናን ስደትን ግርፈትንና ክትትል ፈርተው ሊሆን ይችላል። እኛ ስለዚህ ምንም የምናውቀው ነገር የለም

የምናውቀው ነገር ቢኖር -ከታሪክ- ኮሚንስቶች ተነስተው ሥልጣን በያዙበትና እነሱ እራሳቸው እንደሚሉት „አምባገነን-ዲክታተርሽፕ ሥርዓት„ በመሠረቱበት ሕብረተስብ ውስጥ አንደኛው በሩሲያና በምሥራቅ አውሮፓ ነው፣ ሁለተኛው በቻይና እና በሩቅ ምሥራቅ አገሮች፣ ሶስተኛው በአፍሪካ በተለይ የላይኞቹን ልምሰል በአልችው በኢትዮጵያ በእነዚህ አገሮች „ሃይማኖትና የሃይማኖት አባቶች የእምነት ተቋሞች በመንግሥት ቁጥጥር ሥር ውለው ቀጭጭው እንዲጠፉ ወይም ሞት ይዞአቸው እንዲሄድ የሚደረጉ ኃይሎች ናቸው።“

ኢትዮጵያ ውስጥ መንግሥትና ቤተ ክህነት -ልክ እንደ አውሮፓ ያኔ እንደ ነበረው የኢንላይትመንት እንቅስቃሴ „ሁለቱ ይለያዩ“ የሚል እንቅስቃሴና ጥያቄ ያኔ ተስፋፍቶ ነበር።

እሱ ብቻ አይደለም።

ኢትዮጵያ ውስጥ መሬት ለአራሹም ለገበሬው ተብሎም ነበር።

እሱ ብቻ አይደለም።

ከዚሁ ጋር ኢትዮጵያ ውስጥ ሰው ሁሉ ሓሳቡን የሚገልጽበት ነጻ ፕሬስና የፕሬስ ነጻነት ሳንሱር ይነሳ ተብሎም ነበር።

ከዚሁ ጋር ቀጥሎም ተያይዞም „ነጻ የሽንጎ ምርጫ፣ የተላያዩ የፖለቲካ ደርጅቶች ምሥረታ፣ የመናገር የመሰብሰብ የመተቸት የመቃወም የመደገፍ …መብት „ በምሁራኑ ዘንድ ተጠይቆም ነበር።

….የምርምር ነጻነት በዩኒቨርስቲ፣ አለሳንሱርና ቁጥጥር ፊልም ና መጽሓፍ ቲያትርና ሙዚቃ፣ ግጥምና ዘፈን … እንድረስ የፈለግነውን ልብስ እንልበስ ተብሎም ነበር።

ግን በኢትዮጵያ ውስጥ ይህን ያሉና ይህን ያላሉ እንድ ላይ ሁነው- ይህ ነው የአገራችን ትራጀዲ ሳይታሰብ „ …የላብ አደሩን ወይም የወዝ አደሩን ወይም ደርግ እንዳለው የሠራተኛውን ወይም ይባስ ብለው እነ ኢሳያስ አፈወርቂማ የፍርድና የፍትህ ….አምባገነን ሥርዓት የሁዋላ ሁዋላ በአገሪቱ ውስጥ ተክለው“ ሁሉም ከታሪክ ጨዋታ ውጭዛሬ በደረስንበት ዕውቀት ማለት እንደምንችለውሁሉም ሁነዋል።

ምን እሱ ብቻ !

„መሬት ለአራሹ“ የተባለው ጥያቄ ዛሬ እንደምናየው የገበሬው ሳይሆን በአሥመራም በኢትዮጵያም „የገዢው ፓርቲ ሀብት „ ሁኖአል።

የከተማ ቤቶችና መናፈሻዎች እንደዚሁ በሃያኛው ክፍለ-ዘመን እነ ሌኒን እንደ አደረጉት አሁንም እንደገና „የገዢው ፓርቲ ንብረት ሁነዋል።“

አነሱ ናቸው የፈለጉበት ቪላና ቤተ-መንግሥት ውስጥ የሚኖሩበት። የመሸጥ የመለወጥ መብት የእነሱ ብቻ ነው።

የንጉሠ ነገሥቱ መሬትየራስ መሥፍን እና ወይም የነደጃች እከሌ የእርሻ ቦታዎች ለየገበሬው ይሆናል እንደ ተባለው ሳይሆን …ዛሬ ለገዦቹ፥ ለእነሱ ወይ የሼክ አላሙዲ ናቸው ወይም የሳውዲ ንጉሥ። ከገዢው ፓርቲ ጋር ሆላነዶች ሕንዶች ቻያናዎች አዲሱ የአገሪቱ መሬት ባላባቶች ናቸው።

„….ሥር-ነቀአብዮት“ በኢትዮጵያ በአጭሩ የሰዎች ለውጥ ነው።

ነጻ ፕሬስ ነጻ ፍርድ ቤት ነጻ ሕብረተሰብ ነጻ ሰው የሕግ በላይነት ትችት ወቀሳ ክርክር ስብሰባ …የሚባል ነገር የለም።

ፍራንሲስ ፉክያማ የበርሊን ግንብ አጥሩ እንደ ፈረሰ የኮሚኒስቶቹም ሥርዓት ተራ በተራ እየተንኮታኮተ መውደቁን አይቶ ይህ ምሁር ተቻኩሎ በጻፈው መጽሓፉ -የጀርመኑን ፈላስፋ ሔግልን ተከትሎ- „የዓለም ታሪክ በዚህ መጨረሻውን አገኘ“ ብሎ ሐሳቡን ሸብ ያኔ አድርጎአል።

በአንድ በኩል ምሁሩ ዕውነት አለው ።

በፖለቲካ ቲዎሪ አንጻር -የኢኮኖሚ ቲዎሪውን ለጊዜው ቦታው ስለ አልሆነ እንተው- የሰው ልጆችን የመናገር የመጻፍ የመመራመር የመተቸት የመፈላሰፍና የመቃወም …. ሰበአዊ መብትን የሚያውቅና የሚቀበል እንድ ሕብተረሰብ ቢኖር ይህ እኛ በዓይናችን የምናየው -ብዙዎቹ ተሳስተው የሚሉት – የቡርጁዋ ! …የለም በትክክል ለመናገር የምዕራቡ የሊበራሉ ዲሞክራቲክ ሕብረተሰብ ብቻ ነው።

ቻይና እንደ ሌኒንና የስታሊን ራሺያ ይህን ዛሬማድርግ አትፈልግም።

የምዕራቡ ሕብረተሰ ከድንበሩ አልፎ ለእኔና ለአንተ / አንቺ መብት ይቁም አይቁምመቆም አለበት የለበትም የሚለው፣ …ይህ መቼአሁን ሌላ ጥያቄ ነው።

ጥያቄው!ዋናው ጥያቄ አንተ እራስህ ምንታስባለህ ነው? ምን ዓይነት የፖለቲካ ሥነ-ሥርዓት ነው አንተ/አንቺ የምትፈልገው/ጊው? የሚለው ነው። ወሳኝ ያቄው!

ጨዋታው ያለው „እኛ ምን ዓይነት ሥርዓት እንፈልጋለን? „ የሚለው ግልጥ የሆነ ጥያቄ ላይ ነው።

ታሪክ ደግሞ በበቂ ለጥያቄው መልስ ሰጥታበታለች።

——

ይልማ ኃይለ ሚካኤል

—-ለ አእምሮ ዲጊታል—-

ለ አእምሮ / Le'Aimero ለ አእምሮ ልዩ እትም / ታህሳስ/ጥር 2006 / 01 / 2014 – አዲስ ዓመት

—————————-

ለ አእምሮ ልዩ እትም / ታህሳስ/ጥር 2006 / 01 / 2014 – አዲስ ዓመት/ ቅጽ 2፣ ቁጥር 5

መልስ ካሎት/ Reply (to comments):

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s